Ռուսական շուկայում անսպասելիորեն կասեցվել է հայկական «Ջերմուկ» հանքային ջրի վաճառքը։ Խոսքը ավելի քան 338 հազար շշի մասին է, որոնց իրացումն արգելափակվել է թե՛ առցանց հարթակներում, թե՛ խանութներում։ Ռուսաստանի վերահսկող մարմինները հայտարարել են, թե 2026 թվականի փետրվարի 17-ի և մարտի 5-ի խմբաքանակները կարող են իբր «վնասել քաղաքացիների առողջությանը»՝ վկայակոչելով սանիտարական ինչ-ինչ խախտումներ։ Արդյունքում, հսկայական խմբաքանակի շրջանառությունը պարզապես սառեցվել է։
Մեզ՝ Վրաստանում ապրողներիս համար, այս ձեռագիրն ու գործելաոճը ցավալիորեն ծանոթ են։ Տարիներ առաջ, երբ մեր երկիրը սկսեց ավելի ինքնուրույն և անկախ քաղաքական ուղի ընտրել, մեր հռչակավոր «Բորժոմին», ինչպես նաև վրացական գինիներն ու գյուղմթերքը մեկ գիշերվա ընթացքում Մոսկվայի աչքում դարձան «սանիտարական սպառնալիք»։ Խնդիրը երբեք ջրի որակի կամ բաղադրության մեջ չէր. դա պարզապես ուղերձ էր, որով փորձում էին մեզ պատժել անհնազանդության համար։
Սա հենց այն ծանր գինն է, որը վճարում ես այնպիսի գործընկերոջ հետ տնտեսական խորը կապեր ունենալու համար, որտեղ առևտրային կանոնները թելադրվում են ոչ թե օրենքով, այլ քաղաքական տրամադրություններով։ Ռուսական սպառողական վերահսկողության ծառայությունները իրականում գործում են որպես տնտեսական ճնշման գործիք: Դեռ 2024 թվականին նմանատիպ մի պատրվակով՝ Հյուսիսային Օսիայում գրանցված մեկուսացված միջադեպից հետո, ռուսական կողմն արդեն իսկ արգելափակել էր 2,5 միլիոն շիշ «Ջերմուկի» վաճառքը։ Ամեն անգամ, երբ որևէ պետություն հավատում է այս շուկայի վստահելիությանը, նրա արտահանումն ու բիզնեսը վաղ թե ուշ վերածվում են քաղաքական պատանդի։ Սա տնտեսական կախվածությունը սեփական շահերին ծառայեցնելու հստակ մեխանիզմ է։
Այս ճնշման լծակն աշխատում է միայն այն ժամանակ, երբ դու այլընտրանքներ չունես։ Իրական անվտանգությունը միայն զենքն ու սահմանների պաշտպանությունը չէ. դա նաև այն է, որ թույլ չտաս քո տնտեսության միջոցով թելադրել քո ազգային որոշումները։ Բիզնեսի և արտահանման համար նոր շուկաներ ու ուղիներ գտնելը բարդ է և ժամանակ է պահանջում, բայց դա միակ ճանապարհն է՝ վերջնականապես կոտրելու քաղաքական շանտաժի այս ծանոթ շրջապտույտը։