The Bridge
President Donald Trump and VP Mike Pence (Photo by History in HD on Unsplash)

Շահերի բախում և դաշնակցային իրականություն. դասեր Իսրայելի ու ԱՄՆ-ի փորձից

Ինչպես են ԱՄՆ-ն ու Իսրայելը հավասարակշռում սեփական շահերը. դասեր ինքնիշխանության և դաշնակցային հարաբերությունների մասին մեր տարածաշրջանի երկրների համար:

Մեր տարածաշրջանում մենք հաճախ ենք լսում «հավերժական բարեկամության» և «անխախտ դաշինքների» մասին, սակայն համաշխարհային քաղաքականության իրականությունը հաճախ լիովին այլ պատկեր է գծում: Վերջին օրերին Վաշինգտոնից ստացվող լուրերը սթափեցնող օրինակ են այն բանի, թե ինչպես են պետությունները առաջնորդվում նախևառաջ սեփական շահերով, նույնիսկ եթե դա անակնկալի է բերում իրենց ամենամտերիմ գործընկերներին:

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հետ զրույցում տեղեկացրել է Իրանի հետ նոր համաձայնագրի սպասվող ստորագրման մասին: Թրամփը սա որակել է որպես «հիանալի գործարք», որը պետք է վերջ դնի պատերազմին: Սակայն Իսրայելի համար սա իսկական սառը ցնցուղ էր: Իսրայելական ղեկավարությունը, որը մինչ այդ ծրագրել էր մասշտաբային հարվածներ հասցնել Իրանի էներգետիկ և ենթակառուցվածքային օբյեկտներին, ստիպված եղավ սառեցնել այդ ծրագրերը ամերիկյան վարչակազմի պահանջով:

Մենք՝ հարևաններս, լավ գիտենք այս զգացողությունը: Մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում, երբ քո անվտանգության համար կենսական նշանակություն ունեցող հարցերը լուծվում են քո թիկունքում: Սակայն այստեղ մի կարևոր նրբություն կա. ի տարբերություն մեր տարածաշրջանում հաճախ հանդիպող «դաշնակցային» դավաճանությունների, որտեղ մեզ լքել են հենց մարտի դաշտում կամ «խաղաղապահի» դիմակի տակ մնացել են միայն սեփական ազդեցությունը պահպանելու համար, այս դեպքում կողմերը խոսում են բացահայտ: Իսրայելի պաշտպանության նախարարն ուղղակիորեն ընդունում է՝ ԱՄՆ-ն գործում է՝ ելնելով բացառապես սեփական շահերից:

Սա այն դասն է, որը մենք՝ վրացիներս ու հայերս, պետք է յուրացնենք: Իսկական ինքնիշխանությունը սկսվում է այնտեղ, որտեղ մենք դադարում ենք կույր հավատ ընծայել երաշխիքներին և սկսում ենք կառուցել մեր սեփական անվտանգային համակարգը: Եթե պատերազմն ավարտվի առանց Իսրայելի առաջադրած նպատակների իրագործման, դա կդիտվի որպես ռազմավարական ձախողում, սակայն նույնիսկ այդ իրավիճակում նրանք ստիպված են հաշվի նստել իրականության հետ:

Ոչ մի երկիր պարտավոր չէ զոհաբերել իր շահերը հանուն մեկ ուրիշի: Սա դաժան, բայց ազնիվ կանոն է: Եվ որքան շուտ մենք գիտակցենք, որ մեր երկրի ապագան մեր ընտրությունն է, այնքան ավելի պատրաստ կլինենք այն պահին, երբ հերթական «հզոր դաշնակիցը» կորոշի իր հարցերը լուծել մեր հաշվին: