Մեր տարածաշրջանում բոլորս էլ լավ գիտենք այն դառը զգացողությունը, երբ տարիների «գործընկերությունը» ակնթարթորեն վերածվում է տնտեսական ճնշման հենց այն պահին, երբ երկիրը փորձում է ինքնուրույն որոշումներ կայացնել։ Մենք՝ վրացիներս, սեփական մաշկի վրա ենք զգացել, թե ինչպես են առևտրային կապերն օգտագործվում որպես քաղաքական լծակ, և այսօր տեսնում ենք նույն ձեռագիրը Հայաստանի պարագայում։
Լյուքսեմբուրգում կայացած հանդիպումների ժամանակ Հայաստանի արտգործնախարարը հստակ ուղերձ հղեց եվրոպական գործընկերներին՝ անհրաժեշտ է արագացնել աջակցությունը։ Խոսքը ոչ միայն ֆինանսական միջոցների, այլև տնտեսական անվտանգության ամրապնդման մասին է։ Ռուսական կողմից կիրառվող վերջին սահմանափակումները և հիբրիդային սպառնալիքները ևս մեկ անգամ ապացուցում են պարզ ճշմարտությունը. մեկ կենտրոնից ունեցած կախվածությունը միշտ ունենում է իր թաքնված գինը, որը ստիպված են լինում վճարել թե՛ գործարարները, թե՛ շարքային քաղաքացիները։
Սակայն այս մարտահրավերը նաև նոր հնարավորությունների դռներ է բացում։ Եվրամիությունը պատրաստվում է Հայաստանին առաջարկել Առևտրի ինքնավար միջոցառումների (ATM) փաթեթը։ Սա նշանակում է, որ հայկական արտադրանքը կարող է մուտք գործել եվրոպական հսկայական շուկա՝ առանց մաքսատուրքերի և քվոտաների սահմանափակման։ Սա այն վճռորոշ քայլն է, որը թույլ կտա երկրին վերջնականապես ձերբազատվել տնտեսական շանտաժի վախից։
Արդեն իսկ նկատելի են առաջին շոշափելի արդյունքները։ Եթե նախկինում հայկական արտահանման ուղղությունները խիստ սահմանափակ էին, ապա այսօր նոր շուկաների թիվն արդեն անցնում է տասնյակից։ Ստորագրվում են երկարաժամկետ պայմանագրեր այնպիսի պետությունների հետ, որոնց հետ նախկինում առևտրային հարաբերությունները գրեթե բացակայում էին։ Սա պարզապես վիճակագրություն չէ, այլ ինքնիշխանության ամրապնդում՝ գործնական մակարդակում։
Էներգետիկ ոլորտի դիվերսիֆիկացումը և նոր գործընկերների ներգրավումը փաստում են, որ Հայաստանում հստակ գիտակցում են՝ իրական անկախությունը սկսվում է այլընտրանք ունենալու հնարավորությունից։ Ճանապարհը դյուրին չէ, և հին կապերից պոկվելը միշտ էլ ցավոտ է, բայց սեփական ապագան տնօրինելու իրավունքը միակ արժեքն է, որը պաշտպանության կարիք ունի։