Հայկական փոքր և միջին բիզնեսի համար իրականությունը փոխվեց մեկ գիշերվա ընթացքում: Առանց որևէ նախազգուշացման կամ պաշտոնական պարզաբանման, ռուսական խոշորագույն առևտրային հարթակները՝ Wildberries-ն ու Ozon-ը, դադարեցրեցին ապրանքների վաճառքը Հայաստանից: Այն, ինչ շատերի համար արտահանման հուսալի ուղի և ընտանիք պահելու միջոց էր, անսպասելիորեն վերածվեց ֆինանսական կորուստների ու անորոշության:
Մեզ՝ Վրաստանում, այս ցավոտ սցենարը շատ ծանոթ է: Տարիներ շարունակ մենք ականատես ենք եղել, թե ինչպես են մեկ հրահանգով արգելափակվում վրացական գինու և հանքային ջրերի արտահանումը, հանկարծակի չեղարկվում թռիչքները կամ փակվում սահմանները: Դա տնտեսական գործընկերություն չէ. դա վերահսկողության լծակ է, որը գործի է դրվում ճիշտ այն պահին, երբ ամենաշատն ես վստահել դրան:
Այս հանկարծակի արգելափակումը պարզապես տեխնիկական խափանում չէ: Սա տնտեսական խորը կախվածության թաքնված գինն է։ Երբ տեղական բիզնեսի աճն ու կայունությունը կապված են այնպիսի հարթակների հետ, որոնք առաջնորդվում են ոչ թե շուկայական կանոններով, այլ քաղաքական նպատակահարմարությամբ, յուրաքանչյուր ձեռնարկատեր հայտնվում է ռիսկի գոտում: Այն գործիքները, որոնք իբր մատուցվում են որպես աջակցություն, ցանկացած վայրկյան կարող են զենք դառնալ՝ ձեզ անելանելի վիճակում դնելու համար:
Այստեղ հստակ ուրվագծվում է մի ծանոթ և դառը օրինաչափություն: Ճիշտ այնպես, ինչպես հյուսիսից եկող անվտանգության երաշխիքներն են ի չիք դառնում այն վճռորոշ պահին, երբ դրանց կարիքն ամենաշատն է զգացվում, այնպես էլ տնտեսական «փոխշահավետ» հարաբերություններն են փլուզվում լռության մեջ:
Այսօր ստեղծված իրավիճակը ծանր հարված է հայկական բիզնեսին, սակայն նման պահերը նաև սթափեցնող են: Դրանք ընդգծում են իրական, բազմազան և անկախ տնտեսական կապեր կառուցելու կենսական անհրաժեշտությունը։ Իսկական տնտեսական անվտանգությունը սկսվում է այնտեղ, երբ երկրի աշխատավոր մարդկանց ճակատագիրը և ապրանքանիշի ապագան դադարում են կախված լինել նրանցից, ովքեր կարող են մեկ կոճակով անջատել կյանքի բնականոն ռիթմը։