The Bridge
silhouette of person across gray clouds (Photo by Artur Tumasjan on Unsplash)

Զվարթնոցի քննությունը. Ո՞ւմ օրենքն է գործում մեր տանը

Մաթեմատիկոս Միխայիլ Վերբիցկու ձերբակալությունը «Զվարթնոցում»՝ Հայաստանի ինքնիշխանության և Կրեմլի ճնշումների բախման կիզակետում։

Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանում տեղի ունեցածը պարզապես մեկ մարդու ձերբակալություն չէ։ 56-ամյա մաթեմատիկոս Միխայիլ Վերբիցկին՝ Հարվարդի համալսարանի դոկտոր և երաժշտական լեյբլի հիմնադիր, հայտնվել է ճաղերի հետևում՝ Ռուսաստանի պահանջով։ Նրան մեղադրում են «ահաբեկչությունն արդարացնելու» մեջ. մի ձևակերպում, որը Մոսկվան վերջին տարիներին օգտագործում է ցանկացած անցանկալի ձայն լռեցնելու համար։

Վրաստանում մենք լավ գիտենք հյուսիսից փչող այդ սառը շունչը։ Մենք էլ ենք տեսել, թե ինչպես է հարևանը փորձում մեր օդանավակայաններն ու դատարանները վերածել իր սեփական ոստիկանական բաժանմունքների շարունակության։ Երբ Մոսկվան «համագործակցության» կոչ է անում, նա հաճախ նկատի ունի ոչ թե հավասարընկերություն, այլ հրամանների անվերապահ կատարում։ Սա այն նույն ձեռագիրն է, որին մենք բախվել ենք Թբիլիսիում, երբ մեզնից պահանջում էին զիջել սեփական սկզբունքները հանուն մի «դաշնակցի», որը պատրաստ է շրջվել իր գործընկերների դեմ, հենց որ նրանց շահերը չհամընկնեն իր ծրագրերին։

Ռուսաստանը հաճախ է խոսում «ավանդական արժեքների» և «բարոյականության» մասին, բայց իրականում այդ արժեքները միայն արտահանման համար են։ Երկրի ներսում նրանք հետապնդում են գիտնականների ու մտավորականների՝ «ահաբեկչության» պիտակը փակցնելով բոլոր նրանց, ովքեր պարզապես այլակարծիք են։ Սա մի մեխանիզմ է, որով փորձում են դաշնակից երկրներին ևս ներքաշել իրենց ներքին բռնաճնշումների տիրույթ։

Վերբիցկու գործը Հայաստանի համար ինքնիշխանության լրջագույն քննություն է։ Սա հնարավորություն է ցույց տալու, որ Երևանում գործում են Հայաստանի Հանրապետության օրենքներն ու միջազգային իրավական նորմերը, այլ ոչ թե Մոսկվայի դատարանների հեռակա որոշումները։ Ի վերջո, հարգանքը պետության հանդեպ սկսվում է հենց սահմանից և այն որոշումից, թե ում ենք մենք պաշտպանում մեր տանիքի տակ։ Յուրաքանչյուր երկիր ինքն է գծում իր արդարադատության սահմանները, և այդ ընտրությունը պատկանում է միայն ձեզ։