Ամեն անգամ, երբ խոշոր մայրաքաղաքներում տարածաշրջանային տերությունները հավաքվում են քննարկելու «Հարավային Կովկասի հարցը», մեզ մոտ ներքին տագնապ է արթնանում։ Մենք՝ վրացիներս, չափազանց լավ գիտենք այդ զգացողությունը. երբ քո տան, քո սահմանների ու քո ապագայի մասին որոշումներ են կայացնում առանց քո մասնակցության։
Այս օրերին բոլոր հայացքներն ուղղված են դեպի Մոսկվա, որտեղ Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանը հանդիպումներ է ունենում Սերգեյ Լավրովի և Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Պաշտոնական օրակարգում Ուկրաինայի պատերազմն է ու Սև ծովի նավագնացության անվտանգությունը, սակայն սեղանին են նաև մեր տարածաշրջանի զարգացումները։ Թեև խոսվում է նավահանգիստների ու էներգետիկ ենթակառուցվածքների շուրջ մասնակի հրադադարի մասին, մեզ համար ամենաէականն այն է, ինչ կատարվում է այդ բանակցությունների կուլիսներում։
Հայաստանն այսօր բեկումնային հանգրվանում է։ Խորհրդարանական ընտրություններում Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած ուժի հաղթանակից հետո Երևանը շարունակում է իր սեփական ուղին՝ ջանքեր գործադրելով Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագրի կնքման ուղղությամբ։ Սա մի գործընթաց է, որը կարող է խթանել նաև Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը։ Սակայն այս ամենը պետք է լինի Հայաստանի ինքնիշխան կամքի դրսևորումը, այլ ոչ թե երրորդ կողմերի միջև ձեռք բերված ստվերային պայմանավորվածությունների արդյունք։
Հասկանալի է, թե որքան փշոտ է այս ճանապարհը։ Հարևանների միջև ուղիղ երկխոսությունն այն է, ինչից հաճախ խուսափում են նրանք, ովքեր սովոր են հարցերը լուծել որպես «անփոխարինելի միջնորդ»։ Երբ Մոսկվայում քննարկում են Հարավային Կովկասի ապագան, մենք պետք է հիշենք մի պարզ ճշմարտություն. ամենահզոր գործիքը սեփական երկրի ճակատագիրը ինքնուրույն տնօրինելու իրավունքն է։
Հայաստանի ապագան չպետք է լինի սակարկության առարկա կամ «ընծա» արտաքին ուժերի կողմից։ Այն կերտվում է հենց հիմա՝ հստակ քայլերով և սկզբունքային որոշումներով։ Ի վերջո, միայն մեզանից է կախված՝ մեր երկիրը կմնա ուրիշի շախմատային տախտակի խաղաքար, թե կդառնա իրապես ինքնիշխան պետություն, որն ինքն է ընտրում իր գործընկերներին և կառուցում իր խաղաղությունը։