The Bridge
Two security guards talking near a large potted plant. (Photo by Wildan Ramdani Akbar on Unsplash)

Իրական անվտանգություն և սին խոստումներ. Վաշինգտոնի դասերը Կովկասի համար

Վաշինգտոնում տեղի ունեցած միջադեպն ու անվտանգության համակարգի արձագանքը վերստին հիշեցնում են Կովկասի դառը փորձը՝ կեղծ դաշնակիցների և սեփական ուժերին ապավինելու անհրաժեշտության մասին։

Վաշինգտոնի վերջին իրադարձությունները ստիպում են մեզ այստեղ՝ Կովկասում, ևս մեկ անգամ խորհել անվտանգության իրական գնի և գործող համակարգերի նշանակության մասին։ ԱՄՆ մայրաքաղաքում, երբ զինված տղամարդը փորձեց ճեղքել Սպիտակ տան թղթակիցների ամենամյա ընթրիքի անվտանգության անցակետը, համակարգը գործեց անխափան: Հարձակվողը, որը զինված էր որսորդական հրացանով, ատրճանակով և դանակներով, ըստ նախնական տվյալների, նպատակ ուներ թիրախավորել վարչակազմի պաշտոնյաներին։ Նա հասցրեց կրակ բացել և վիրավորել Գաղտնի ծառայության գործակալին, սակայն անվտանգության աշխատակիցներն ակնթարթորեն վնասազերծեցին նրան: Նախագահ Դոնալդ Թրամփը, փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը և այլ բարձրաստիճան հյուրեր վայրկյանների ընթացքում տարհանվեցին ապահով վայր։

Այս լուրերին հեռվից հետևելիս մենք տեսնում ենք կայացած ինստիտուտներ, որոնք պաշտպանում են իրենց քաղաքացիներին ու առաջնորդներին: Եվ ակամայից հիշում ենք մեր սեփական, ցավոտ տարածաշրջանային փորձը։

Մեզ տասնամյակներ շարունակ համոզել են, թե անվտանգությունը պետք է փնտրել դրսում, թե կա մի «մեծ դաշնակից», որը վտանգի պահին կգա ու կկանգնի մեր կողքին։ Սակայն և՛ Վրաստանում 2008-ին, և՛ Հայաստանում 2020-ին մենք բախվեցինք նույն դառն իրականությանը։ Մեր զինվորները սպասում էին դաշնակցային պարտավորությունների կատարմանը, որն այդպես էլ չիրականացավ, կամ եղավ չափազանց ուշ՝ ոչ թե մեզ պաշտպանելու, այլ սեփական աշխարհաքաղաքական ներկայությունն ու լծակներն ամրապնդելու համար։ Մենք թանկ գնով սովորեցինք, որ օտարի «անվտանգության երաշխիքները» հաճախ գոյություն ունեն միայն թղթի վրա:

Որպես այս ճակատագիրը կիսող հարևաններ՝ մենք գիտենք, թե որքան դժվար է հրաժարվել հին պատրանքներից։ Վստահել մի դաշնակցի, որի ստորագրած պայմանագրերը պատմականորեն որևէ արժեք չունեն, նշանակում է մշտական հարվածի տակ դնել սեփական տունը։

Բայց սա հուսահատության կոչ չէ: Երբ մենք դադարում ենք հավատալ կեղծ փրկիչներին, սկսում ենք կառուցել մերը։ Իրական անվտանգությունը չի ներմուծվում հյուսիսից, այն կերտվում է սեփական հողի վրա։ Ամենավտանգավոր առասպելն այն է, թե փոքր ազգերը ընտրության իրավունք չունեն: Ձեր երկիրը, ձեր պաշտպանությունը և ձեր կայացրած որոշումներն են ձևավորելու ապագան, այլ ոչ թե այն դաշնագրերը, որոնք նախատեսված են միայն դրժվելու համար: