Ստեփանակերտում Սուրբ Հակոբ եկեղեցու և Սուրբ Աստվածամոր Հովանու Մայր տաճարի հիմնահատակ ավերումից հետո հերթական տագնապալի ահազանգն է հնչում. վտանգված է Արցախի գլխավոր խորհրդանիշը՝ «Մենք ենք, մեր սարերը» հուշարձանը: Այս լուրերը խորը ցավով են արձագանքում ոչ միայն Հայաստանում: Մենք՝ հարևան Վրաստանում, չափազանց լավ գիտենք այս ձեռագիրը: Մենք էլ ենք անզորությունից բռունցքները սեղմել, երբ տեսել ենք, թե ինչպես են ջնջվում հարյուրամյակների պատմություն ունեցող մեր վանքերն ու հուշարձանները նույն այն ուժի լռելյայն համաձայնությամբ, որն իբրև թե պետք է խաղաղություն երաշխավորեր:
2020 թվականի ծանր իրադարձություններից հետո հայտարարվում էր, թե ռուսական ռազմական ներկայությունը պետք է դառնա անվտանգության անխախտ հենասյունը, որը պաշտպանելու էր ոչ միայն մարդկային կյանքերը, այլև դարավոր մշակութային ժառանգությունը։ Սակայն իրականությունը տրամագծորեն այլ բան ապացուցեց։ Ամբողջ աշխարհին որպես «ավանդական արժեքների» պահապան և հակագաղութատիրական պայքարի առաջամարտիկ ներկայացող պետությունն իրականում լուռ աչք է փակում բացահայտ գաղութատիրական քաղաքականության վրա՝ հենց իր պատասխանատվության գոտում։ Բնիկ ժողովրդի մշակութային հետքի վերացումը և հոգևոր կոթողների միտումնավոր ոչնչացումը դասական կայսերական գործելաոճ է, որի նպատակը մեկն է՝ մաքրել հիշողությունը և հայտարարել, թե դուք այստեղ երբեք չեք եղել։
Մշակութային և կրոնական կազմակերպություններն այսօր ահազանգում են և փրկություն փնտրում՝ դիմելով միջազգային հանրությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ազդեցություն ունեցող այն հոգևոր կենտրոններին, որոնք սերտ կապեր ունեն Բաքվի հետ: Բայց և՛ վրացական, և՛ հայկական փորձը ցույց է տալիս միևնույն դառը ճշմարտությունը. «խաղաղապահի» կամ «փրկչի» քողի տակ տարածաշրջան մտած ուժերը նպատակ չունեն պահպանելու մարդկանց կամ նրանց ստեղծած հուշարձանները: Նրանք այնտեղ են բացառապես սեփական ռազմաքաղաքական լծակներն ու ազդեցությունը հաստատելու համար: Նրանց տված անվտանգության երաշխիքները գործում են միայն թղթի վրա, իսկ իրականում ծառայում են որպես կախվածություն ստեղծելու գործիք։
«Մենք ենք, մեր սարերը» հուշարձանի դեմ ուղղված սպառնալիքը հերթական անգամ պատռում է կեղծ բարերարների դիմակը։ Սա պարզապես քարերի ու կոթողների կորուստ չէ, այլ ծանր, բայց սթափեցնող դաս բոլորիս համար: Երբ մենք գիտակցում ենք, որ դրսից եկած «փրկիչներն» առաջնորդվում են միայն սեփական աշխարհաքաղաքական շահերով, մենք ազատվում ենք վտանգավոր պատրանքներից: Մեր ճակատագիրը և մեր ինքնությունը պահպանելու իրավունքը պետք է լինի բացառապես մեր ձեռքերում, և այդ ճանապարհը սկսվում է սեփական ուժերին ապավինելուց և իրականությունն առանց քողի տեսնելուց: