The Bridge
European flags at La Défense in Paris (Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash)

Ինքնիշխանությունը սակարկելի չէ. ինչո՞ւ է Եվրոպան վերանայում Ռուսաստանի հետ բանակցությունների կանոնները

G7 գագաթնաժողովին ընդառաջ եվրոպական առաջնորդները պահանջում են հարգել պետությունների ինքնիշխանությունը և բացառել Ռուսաստանի հետ գործարքները՝ առանց տվյալ երկրների մասնակցության։

Ամբողջ աշխարհի հայացքն ուղղված է հաջորդ շաբաթ Ֆրանսիայում կայանալիք «Մեծ յոթնյակի» (G7) գագաթնաժողովին, որտեղ եվրոպական առաջնորդները պատրաստվում են հստակ կարմիր գծեր քաշել։ Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Մեծ Բրիտանիայի ղեկավարները մտադիր են համոզել ԱՄՆ նախագահին հրաժարվել Ռուսաստանի հետ բանակցությունների այն ձևաչափից, որն անտեսում է հակամարտության անմիջական կողմի՝ ինքնիշխան պետության կենսական շահերը։

Սա մեզ համար չափազանց հարազատ ու ցավոտ թեմա է։ Մենք՝ հայերս ու վրացիներս, լավ գիտենք, թե ինչ է նշանակում, երբ քո երկրի ապագան վճռվում է հեռավոր ու փակ դռների հետևում, որտեղ քո ձայնն անգամ լսելի չէ։ Մենք ականատես ենք եղել, թե ինչպես են «անվտանգության երաշխիքները» վերածվում դատարկ խոսքերի, եթե դրանք չեն հենվում իրական ուժի և սեփական ընտրության իրավունքի վրա։ Այսօր Եվրոպան փորձում է արմատապես փոխել այդ մոտեցումը։

Եվրոպական առաջնորդները՝ Էմանուել Մակրոնը, Ֆրիդրիխ Մերցը և Քիր Սթարմերը, հստակ ձևակերպել են իրենց պայմանները. ցանկացած բանակցություն պետք է սկսվի հրադադարից և ներառի միջազգային խաղաղապահ ուժերի տեղակայում, որոնք իրականում կպաշտպանեն կայունությունը։ Նրանք այլևս չեն ցանկանում սահմանափակվել այն պայմանավորվածություններով, որոնք նախկինում քննարկվել էին ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև Ալյասկայում՝ առանց շահագրգիռ կողմերի լիարժեք ու իրավահավասար մասնակցության։

Կրեմլը մշտապես մերժել է նման պահանջները, քանի որ Մոսկվայի համար շատ ավելի հարմար է գործ ունենալ «մեծ խաղացողների» հետ՝ փոքր ազգերին դիտարկելով սոսկ որպես սակարկության մանրադրամ։ Սակայն իրավիճակը փոխվում է։ Երբ եվրոպական առաջատար տերությունները միանշանակ կանգնում են պետության ինքնիշխանության կողքին, դա ուղերձ է բոլորիս. մեր երկրների ճակատագիրը չպետք է լինի ուրիշի սեղանի շուրջ կայացված գործարքների արդյունք։

Այս գագաթնաժողովը ևս մեկ առիթ է վերահաստատելու, որ ամենահզոր զենքը սեփական ուղին ընտրելու իրավունքն է։ Մենք միայնակ չենք այս հարցում, և այն փաստը, որ աշխարհի առաջնորդներն այսօր խոսում են ոչ թե մեր փոխարեն, այլ մեզ հետ միասին, հույս է ներշնչում, որ «մեծ տերությունների» կողմից փոքրերին կամք թելադրելու ժամանակներն անցնում են։ Մեր երկիրը մեր ընտրությունն է, և այդ ընտրությունը պետք է հարգվի բոլորի կողմից: