The Bridge
Silhouette of a person standing by a large window (Photo by ONUR KURT on Unsplash)

Երբ գերտերությունները բանակցում են փակ դռների հետևում. դադար՝ անվտանգության փոխարեն

Գերտերությունների գաղտնի բանակցությունները հաճախ անտեսում են փոքր երկրների շահերը: Ինչու փակ դռների հետևում կնքված գործարքները իրական խաղաղություն չեն բերում։

Վաշինգտոնի և Մոսկվայի միջև հնարավոր հրադադարի շուրջ քննարկումների լուրերը հերթական անգամ հիշեցնում են, որ աշխարհաքաղաքական հսկաները խաղաղությունը հաճախ դիտարկում են որպես սովորական առևտրի առարկա։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ օրակարգում պարզունակ մի գործարք է. պատժամիջոցների որոշակի մեղմացում ռուսական կողմի համար՝ ռազմաճակատում ընդամենը մեկշաբաթյա լռության դիմաց։

Այս իրավիճակը ծանոթ մարտավարություն է, որը փորձում է կեղծ տպավորություն ստեղծել, թե թիրախում հայտնված պետությունն ունի ընդամենը երկու ելք՝ կա՛մ ընդունել առաջարկվող ժամանակավոր շունչը, կա՛մ համակերպվել անխուսափելի աղետի հետ։ Սակայն իրականում մատուցվում է կարճատև դադար՝ առանց անվտանգության որևէ իրական երաշխիքի։ Սա զուտ քաղաքական առևտուր է, որը ձեռնտու է մեծ տերություններին՝ սեփական ներքին խնդիրները լուծելու, դիվանագիտական միավորներ հավաքելու կամ ագրեսորի վրայից ֆինանսական ճնշումը թուլացնելու համար։ Նմանատիպ սցենար աշխարհն արդեն տեսել է Բելառուսի դեպքում, երբ պատժամիջոցների մասնակի թուլացման դիմաց ազատ արձակվեցին մի քանի քաղբանտարկյալներ, մինչդեռ ռեժիմի բռնաճնշումների մեքենան մնաց անփոփոխ։

Մեզ համար, այստեղ՝ Կովկասում, այս ձեռագիրը չափազանց ծանոթ է ու ցավոտ։ Ե՛վ Երևանում, և՛ Թբիլիսիում մենք սեփական փորձով գիտենք, թե ինչ է լինում, երբ մեր ճակատագիրն ու անվտանգությունը փորձում են վճռել մեր թիկունքում՝ մեզ կանգնեցնելով կատարված փաստի առաջ։ Երբ պարտադրված «խաղաղության պայմանավորվածությունները» ծառայում են գերտերությունների աշխարհաքաղաքական լծակների պահպանմանը, այլ ոչ թե մարդկանց իրական պաշտպանությանը, դա անվտանգություն չէ։ Դա ընդամենը ժամանակավոր դադար է՝ նոր, ավելի ծանր հարվածից առաջ։

Ոչ մի ինքնիշխան պետություն չպետք է զրկվի սեփական ապագան տնօրինելու իրավունքից և ստիպված լինի համակերպվել ուրիշների գծած սցենարների հետ։ Հրադադարի շուրջ ցանկացած իրական ու կայուն բանակցություն պետք է հարգի այն երկրի անմիջական մասնակցությունն ու կամքը, որն իր ուսերին է կրում պատերազմի ողջ ծանրությունը։ Իրական խաղաղությունը չի կարող պարտադրվել վերևից կամ գնվել ուրիշի ինքնիշխանության հաշվին։