Մայիսի 4-ին և 5-ին Երևանը վերածվելու է եվրոպական դիվանագիտության առանցքային հանգույցի։ Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովի և Հայաստան-ԵՄ պատմական առաջին բարձր մակարդակի հանդիպման շրջանակներում սպասվում է շուրջ 50 բարձրաստիճան պատվիրակությունների ժամանում։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի, Եվրահանձնաժողովի ղեկավար կազմի և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու հնարավոր այցերը պարզապես արարողակարգային միջոցառումներ չեն։ Սա ինքնիշխան պետության հստակ քայլն է՝ ընդլայնելու իր դիվանագիտական հորիզոններն ու ձևավորելու իրական գործընկերություններ:
Սակայն Մոսկվայում այս լայնամասշտաբ ակտիվությունը, հատկապես Զելենսկու այցի հեռանկարը, ընկալվում է ոչ թե որպես անկախ պետության բնականոն արտաքին քաղաքականություն, այլ որպես «անհնազանդություն»։ Ռուսական տեղեկատվական և պաշտոնական խողովակներով արդեն իսկ սկսել են հնչել տնտեսական ճնշումների, գազային կախվածության և շուկայական արգելքների մասին թափանցիկ ակնարկներ։ Որպես հարևաններ, ովքեր անցել են նույն այս ճանապարհով, մեզ համար այս ձեռագիրը ցավալիորեն ծանոթ է։ Մենք ևս տեսել ենք այս սցենարը. ավանդական «դաշնակիցը» հիշում է իր ազդեցության լծակների մասին միայն այն ժամանակ, երբ դուք փորձում եք այլընտրանք գտնել:
2020 թվականի ծանրագույն իրադարձությունների ժամանակ բոլորի համար պարզ դարձավ մի դառը ճշմարտություն. ավանդական «անվտանգության երաշխիքները» իրականում ծառայում են ոչ թե տվյալ երկրի քաղաքացիների կյանքն ու սահմանները պաշտպանելուն, այլ սեփական աշխարհաքաղաքական ներկայությունը տարածաշրջանում պահպանելուն։ Խաղաղապահ առաքելությունները չկանխեցին արյունահեղությունը. դրանք հաստատվեցին միայն այն ժամանակ, երբ դա ռազմավարական նշանակություն ուներ վերահսկողությունն ապահովելու համար։ Այժմ, երբ տարիների ընթացքում խորացած անվստահությունից հետո Հայաստանը փորձում է կառուցել գործուն դիվանագիտական կամուրջներ, նախկին «հովանավորը» աջակցության փոխարեն պատժամիջոցներ է առաջարկում։
Սեփական մայրաքաղաքում միջազգային առաջնորդներին հյուրընկալելը որևէ մեկի դեմ ուղղված սադրանք չէ։ Դա ցանկացած անկախ պետության կենսական իրավունքն է։ Երբ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելիս այլևս կարիք չկա հարցնելու երրորդ կողմի թույլտվությունը, դա վկայում է իրական ինքնիշխանության ամրապնդման մասին։ Պետության ուղին և ապագան պետք է որոշվեն բացառապես Երևանում։