The Bridge
Rainbow and mountains (Photo by Andrew Reutsky on Unsplash)

Դատարկվող բաքեր և փլուզվող առասպելներ. երբ «էներգետիկ գերտերությունը» չի կարողանում հոգալ իր կարիքները

Ռուսաստանի խոշոր քաղաքներում վառելիքի ճգնաժամ է. Մոսկվայում և Պետերբուրգում սահմանվել է 20 լիտրի սահմանաչափ։ Ինչ է սա հուշում համակարգի թուլության մասին։

Տարիներ շարունակ մեզ ներշնչել են մի կերպար, որտեղ մեր հարևանն անպարտելի էներգետիկ հսկա է՝ անսպառ ռեսուրսներով և անխոցելի հզորությամբ։ Սակայն այսօր Մոսկվայի, Սանկտ Պետերբուրգի և Կազանի փողոցներում տեղի ունեցող իրադարձությունները լիովին այլ իրականություն են բացահայտում։ Երբ Ռուսաստանի խոշորագույն քաղաքներում վառելիքի վաճառքի սահմանափակումներ են մտցվում, և մեկ լիցքավորման համար թույլատրվում է ընդամենը 20-25 լիտր բենզին, դա արդեն սովորական տեխնիկական խնդիր չէ։ Սա խորքային, համակարգային ճեղքվածք է։

Մենք՝ վրացիներս ու հայերս, լավ գիտենք, թե ինչ է նշանակում ապավինել մի կենտրոնի, որը խոստանում է կայունություն և պաշտպանություն, բայց առաջին իսկ լուրջ տնտեսական կամ մատակարարման փորձության ժամանակ սկսում է ներսից փլուզվել։ Այն պատկերը, որն այսօր տեսնում ենք Ղրիմում, որտեղ բենզինը վաճառվում է QR կոդերով, կամ Կրասնոդարի երկրամասում, որտեղ մարդիկ ժամերով հերթ են կանգնում, մեզ հիշեցնում է մի կարևոր իրողություն․ «աշխարհի երկրորդ բանակն» ու նրա տնտեսական թիկունքը շատ ավելի խոցելի են, քան ներկայացվում է պաշտոնական հաղորդագրություններում։

Նավթավերամշակման գործարանների խոցելիությունը և ներքին շուկայում առաջացած դեֆիցիտը ցույց են տալիս, որ կազմակերպչական ու տեխնոլոգիական առումով համակարգը հազիվ է դիմանում ծանրաբեռնվածությանը։ Եթե պետությունը չի կարողանում ապահովել սեփական քաղաքների բնականոն կյանքը և վառելիքի տարրական հասանելիությունը, ապա որքանո՞վ են հուսալի այն անվտանգային երաշխիքները, որոնք նա տալիս է իր հարևաններին։

Սա մեղադրանք չէ, այլ սթափ դիտարկում մի հին բարեկամի կողմից, ով նույնպես անցել է նմանատիպ ճանապարհով։ Մենք տեսնում ենք մի օրինաչափություն, որտեղ փայլուն ցուցափեղկի հետևում թաքնված է կառավարման քաոսն ու հյուծված տնտեսությունը։ Մեր երկրների ապագան պետք է հիմնված լինի իրական հնարավորությունների և մեր սեփական ընտրության, այլ ոչ թե հին ու փլուզվող առասպելների վրա։ Երբ հենարանը սկսում է երերալ, ժամանակն է սովորել սեփական ոտքերի վրա ամուր կանգնել։