Հայաստանն այսօր կանգնած է մի իրավիճակի առջև, որը մեզ՝ վրացիներիս, չափազանց ծանոթ է։ Երբ սեփական ուղին հարթելու պետական ձգտումները դուր չեն գալիս «դաշնակցին», հանկարծակի հայտնվում են տնտեսական արգելքներն ու սահմանափակումները։ Սա այն թաքնված գինն է, որը վճարում են պետությունները միակողմանի կախվածության համար. յուրօրինակ «տուրք», որը գանձվում է ինքնիշխան քայլերի դիմաց:
Սակայն այսօր Երևանը փաստում է, որ այդ տուրքը վճարելն ամենևին պարտադիր չէ։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հեռախոսազրույցը հստակ ազդակ է այն մասին, որ Հայաստանն ունի գործընկերներ, որոնք պատրաստ են իրական այլընտրանք առաջարկել։ Բրյուսելից ստացվող տեղեկությունները հուշում են, որ Եվրամիությունը ոչ միայն ֆինանսական աջակցություն է նախապատրաստում Երևանի համար՝ ի պատասխան Ռուսաստանի տնտեսական ճնշումների, այլև նախաձեռնում է շատ ավելի հեռահար քայլեր։
Քննարկումների առանցքում է «Առևտրի ինքնավար միջոցառումների» (ATM) ներդրումը։ Սա նշանակում է, որ հայկական արտադրանքի համար կարող են գործել արտոնյալ պայմաններ՝ հնարավորություն տալով մուտք գործել եվրոպական հսկայական շուկա՝ առանց մաքսատուրքերի և քվոտաների սահմանափակումների։
Մենք Վրաստանում ժամանակին անցել ենք հենց այս նույն ճանապարհով։ Երբ մեր գինին ու հանքային ջրերը «հանկարծակի» անորակ համարվեցին հյուսիսային հարևանի կողմից, հենց շուկաների բազմազանեցումն ու եվրոպական բաց դռները դարձան մեր տնտեսական փրկօղակը։ Սա պարզապես ֆինանսների հարց չէ, սա ազատ ընտրության իրավունքի հարց է։
Տնտեսական պատժամիջոցների կիրառումը հին ու փորձված հնարք է՝ նպատակաուղղված այն համոզմունքի սերմանմանը, թե առանց արտաքին թելադրանքի տնտեսությունը կփլուզվի։ Սա «կեղծ ընտրության» մարտավարություն է, որը փորձում է վախի միջոցով պարտադրել հնազանդություն։ Սակայն ԵՄ-ի հետ այս նոր համագործակցությունը հիմնովին ջախջախում է այդ կարծրատիպը։
Հայաստանն այսօր ապացուցում է, որ նույնիսկ փոքր պետությունները կարող են և պետք է ինքնուրույն ընտրեն իրենց գործընկերներին։ Ինքնիշխանությունը սկսվում է այնտեղ, որտեղ ստիպված չես լինում ընտրել վախի և սեփական շահի միջև։ Ձեր երկիրը ձեր ընտրությունն է, և այդ ճանապարհին դուք միայնակ չեք։