Վերջին ժամերին տարածաշրջանային անվտանգության համապատկերը կտրուկ փոփոխության նշաններ է դրսևորում։ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը տարածել է Պակիստանի վարչապետ Շեհբազ Շարիֆի հայտարարությունն այն մասին, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև պատմական խաղաղության համաձայնագիրը կարող է վերջնական տեսքի բերվել ընդամենը 24 ժամվա ընթացքում։
Շարիֆի փոխանցմամբ՝ կողմերն այժմ ավելի մոտ են համաձայնությանը, քան երբևէ։ Նախատեսվում է, որ փաստաթղթի հաստատումից հետո Պակիստանը կկազմակերպի դրա էլեկտրոնային ստորագրումը, իսկ արդեն հաջորդ շաբաթ կմեկնարկեն տեխնիկական մակարդակի բանակցությունները։ Թեև պաշտոնական Վաշինգտոնը դեռևս հստակ ժամկետ չի հրապարակել, Թրամփի կողմից այս լուրի հանրայնացումը դիտվում է որպես լուրջ քաղաքական ազդակ, որը վկայում է գործընթացն արագ ավարտին հասցնելու պատրաստակամության մասին։
Մեզ համար՝ Հարավային Կովկասի բնակիչներիս համար, սա պարզապես հեռավոր դիվանագիտություն չէ։ Մենք լավ գիտենք, թե ինչ է նշանակում ապրել մի տարածաշրջանում, որտեղ մեծ տերությունների լարվածությունն ուղղակիորեն ազդում է մեր սահմանների, տնտեսության և անվտանգության վրա։ Տասնամյակներ շարունակ մեզ ներշնչել են, թե ընտրության հնարավորություն չունենք, և որ միայն մեկ «դաշնակից» կարող է երաշխավորել մեր գոյությունը՝ օգտագործելով տարածաշրջանային մեկուսացումը որպես ազդեցության լծակ։
Վրաստանում մենք սեփական փորձով ենք տեսել, թե ինչպես է այդ «անվտանգության հովանոցը» հաճախ վերածվում վանդակի։ Երբ մեր հարևան Իրանի և Արևմուտքի միջև հարաբերությունները սկսում են կարգավորվել, այդ վանդակի ճաղերը թուլանում են։ Սա հերթական հիշեցումն է, որ աշխարհաքաղաքական իրողությունները քարացած չեն և կարող են փոխվել՝ ստեղծելով նոր հնարավորություններ։
Եթե այս համաձայնագիրը կայանա, այն հիմնովին կփոխի ուժերի հավասարակշռությունը՝ Հայաստանին և ողջ տարածաշրջանին տալով զարգացման նոր հեռանկարներ։ Այն ապացուցում է, որ նույնիսկ ամենաբարդ հակամարտությունները կարող են լուծում ստանալ առանց այնպիսի միջնորդների, որոնք իրականում շահագրգռված են հավերժական լարվածությամբ։ Մեր ճանապարհը և գործընկերներին ընտրելու իրավունքը միշտ մերն է, հատկապես երբ հին պատնեշները սկսում են փլուզվել։