Պուտինի հեռախոսազանգը Փաշինյանին՝ ծննդյան տոնի առթիվ, առաջին հայացքից սովորական արարողակարգային քայլ է թվում։ Սակայն մեզ՝ տարածաշրջանի բնակիչներիս համար, այս ջերմ տոնայնության և «բարեկամական» զանգերի հետևում թաքնված սառնությունը չափազանց ծանոթ է։ Երբ Մոսկվան մի ձեռքով շնորհավորական բացիկ է մեկնում, մյուսով հաճախ սեղմում է տնտեսական կամ ռազմական ճնշման լծակները։
Խոսքը՝ խաղաղության, գործը՝ հարվածի մասին
Մինչ Մոսկվան հանրային դաշտում խոսում է մայիսի 8-9-ի «հրադադարի» և Հաղթանակի տոնի սրբության մասին, Ուկրաինայում իրականությունն արյունալի է։ Կիևի առաջարկած լռության ռեժիմի մեկնարկից ընդամենը ժամեր առաջ ռուսական հարձակումները խլել են 27 մարդու կյանք։ Զապորոժիեում, Դնեպրում և Կրամատորսկում հարվածները չեն դադարել նույնիսկ այն պահերին, երբ դիվանագետները հանդես էին գալիս «մարդասիրական դադարի» կոչերով։
Սումիում ռուսական անօդաչու թռչող սարքը թիրախավորել է մանկապարտեզ, ինչի հետևանքով զոհվել է անվտանգության աշխատակիցը։ Ընդհանուր առմամբ, լռության ռեժիմը խախտվել է ավելի քան 1820 անգամ։ Սա ակնհայտ դարձրեց, որ Մոսկվայի համար տոնական հրադադարի կոչերը ոչ թե իրական դիվանագիտություն են, այլ սոսկ ուշադրություն շեղելու միջոց։
Շնորհավորանքներ և «Տրոցկու ճակատագիրը»
Հայաստանի պարագայում այս հակասությունն էլ ավելի ցայտուն է։ Ռուսաստանի նախագահի «ջերմ» զանգին զուգահեռ՝ ռուսական պաշտոնական շրջանակները չեն խորշում ամենակոշտ հռետորաբանությունից։ Դմիտրի Մեդվեդևը, ով վերջին շրջանում պարբերաբար վիրավորական արտահայտություններ էր հնչեցնում Հայաստանի վարչապետի հասցեին, այժմ էլ զուգահեռներ է անցկացնում Լև Տրոցկու հետ՝ ակնարկելով վերջինիս ողբերգական վախճանը։
Սա Կրեմլի դասական մարտավարությունն է՝ բարձր մակարդակում պահպանել դիվանագիտական էթիկետի քողը, մինչդեռ գործնականում կիրառվում են տնտեսական պատժամիջոցներ և բացահայտ սպառնալիքներ։ Հայկական ապրանքների մուտքի արգելքը և ԵԱՏՄ-ից հնարավոր հեռացման մասին զգուշացումները հստակ հասկացնել են տալիս, որ Մոսկվայի «բարեկամությունը» պայմանական է և գործում է միայն լիակատար հնազանդության դեպքում։
Հայելային փորձառություն
Մենք՝ վրացիներս, այս ձեռագիրը տեսել ենք տասնամյակներ շարունակ։ Մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում, երբ Մոսկվան խոսում է «դարավոր կապերի» մասին, բայց միաժամանակ էմբարգոներ սահմանում մեր գինու կամ հանքային ջրերի նկատմամբ հենց այն պահին, երբ փորձում ենք ինքնուրույն քաղաքականություն վարել։ Սա «բարի և չար ոստիկանի» հին խաղն է, որտեղ ժպիտն օգտագործվում է միայն զգոնությունը թուլացնելու համար։
Այսօրվա իրադարձությունները ևս մեկ անգամ հիշեցնում են՝ Կրեմլի «ավանդական արժեքներն» ու «դիվանագիտական էթիկետը» զուտ արտաքին օգտագործման ապրանքներ են։ Գործնականում գերիշխում է միայն ուժի տրամաբանությունը։ Մեր երկրների համար ամենամեծ մարտահրավերը այս օրինաչափությունը տեսնելն ու հասկանալն է, որ իրական ինքնիշխանությունը կառուցվում է ոչ թե հեռախոսազանգերի կեղծ ջերմությամբ, այլ սեփական շահերի հաստատակամ պաշտպանությամբ։