The Bridge
Flight-line explosion at 2010 Miramar Airshow. (Photo by Luke Jernejcic on Unsplash)

Թեժացող հակամարտություն մեր հարևանությամբ. Իսրայելի հարվածներն Իրանին և «երաշխիքների» իրական պատկերը

Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Իրանին՝ չնայած Վաշինգտոնի հորդորներին։ Ինչպե՞ս է սա անդրադառնում տարածաշրջանային անվտանգության և խոստացված երաշխիքների վրա։

Մեր տարածաշրջանում իրավիճակը կրկին շիկանում է, և այս անգամ հակամարտության արձագանքները հասնում են հենց մեր շեմին։ Վերջին տեղեկությունների համաձայն՝ Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Իրանի կենտրոնական և արևմտյան հատվածներում գտնվող թիրախներին։ Սա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հեռախոսազրույց էր ունեցել Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի հետ՝ հորդորելով զերծ մնալ հետագա հարձակումներից։

Սակայն, ինչպես հաճախ է պատահում աշխարհաքաղաքական խաղերում, հորդորներն ու իրական գործողությունները գնացին տարբեր ճանապարհներով։ Հարվածներից ընդամենը ժամեր առաջ Թրամփը վստահեցնում էր, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև հնարավոր գործարքը չի տուժի այս լարվածությունից՝ ընդգծելով, որ որոշումներ կայացնողն ինքն է։ Բայց իրականությունը տեղում այլ էր. Իսրայելի պաշտպանության բանակն անցավ հարձակման՝ թիրախավորելով իրանական օբյեկտները։ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի փոխանցմամբ՝ հարձակման ընթացքում կիրառվել են բալիստիկ հրթիռներ։

Այս շղթայական ռեակցիան սկսվել էր ավելի վաղ, երբ իսրայելական ուժերը հարվածել էին Բեյրութի արվարձաններին, ինչին ի պատասխան Իրանը հրթիռակոծել էր իսրայելական թիրախները։ Այժմ հակամարտության աշխարհագրությունն ընդլայնվում է. հրթիռ է արձակվել նաև Եմենից, ինչը խախտել է ապրիլի 8-ից գործող հրադադարի հարաբերական անդորրը։

Մեզ՝ կովկասցիներիս համար սա ծանոթ և ցավոտ պատկեր է։ Մենք գիտենք, թե ինչ է նշանակում, երբ հեռավոր մայրաքաղաքներում խոսում են «վերահսկվող իրավիճակի» կամ «երաշխիքների» մասին, մինչդեռ տեղում զենքերն են խոսում։ Ինչպես մեր սեփական փորձն է ցույց տվել ոչ վաղ անցյալում, անվտանգության խոստումները հաճախ ծառայում են բացառապես խոստում տվողի շահերին, այլ ոչ թե տեղի ժողովուրդների իրական պաշտպանությանը։

Երբ տեսնում ենք, թե ինչպես են «դաշնակիցներն» ու գերտերությունները գործում միմյանց հորդորներին հակառակ կամ ի հեճուկս ձեռք բերված պայմանավորվածությունների, մեկ անգամ ևս համոզվում ենք՝ տարածաշրջանային անվտանգությունը չի կարող հույսը դնել միայն դրսից եկող բարի կամքի վրա։ Սեփական շահերը պաշտպանելու և սեփական ճանապարհը ընտրելու կարողությունն է միակ իրական երաշխիքը այս արագ փոփոխվող աշխարհում։