Սիրելի հարևաններ, երբեմն հեռախոսի լսափողից հնչող ջերմ բարեմաղթանքները կարող են ավելի սառը լինել, քան ձմեռային քամին: Վլադիմիր Պուտինի վերջին շնորհավորական զանգը Նիկոլ Փաշինյանին հենց այդպիսին էր՝ փաթեթավորված դիվանագիտական «բարեկամական» տոնայնությամբ, բայց իրականում պարուրված տնտեսական պատժամիջոցներով ու բացահայտ սպառնալիքներով:
Մենք՝ Վրաստանում, լավ ենք հիշում այս ձեռագիրը: Մոսկվան հաճախ է կիրառում «բարի և չար քննիչի» մարտավարությունը: Մինչ Ռուսաստանի նախագահը պահպանում է արարողակարգային էթիկետը, նրա մերձավոր շրջապատը, մասնավորապես Դմիտրի Մեդվեդևը, Հայաստանի ղեկավարին անվանում է «սրիկա» և զուգահեռներ անցկացնում Լև Տրոցկու հետ՝ ակնարկելով վերջինիս ողբերգական վախճանի մասին: Սա պարզապես կոշտ հռետորաբանություն չէ, սա ուղիղ հաղորդագրություն է այն մասին, թե ինչպես է Կրեմլը վերաբերվում իր «դաշնակիցներին», երբ նրանք սկսում են առաջնորդվել սեփական շահերով:
Այսօր Հայաստանը կանգնած է լուրջ ճնշումների առաջ: Եվրասիական տնտեսական միության մյուս անդամները, Մոսկվայի թելադրանքով, արդեն զգուշացնում են եվրաինտեգրման «ռիսկերի» մասին: 2026 թվականի դեկտեմբերին սպասվող զեկույցը, որը պետք է քննարկի Հայաստանի նկատմամբ ԵԱՏՄ պայմանագրի կասեցման հետևանքները, Դամոկլյան սրի պես կախված է Երևանի գլխին: Ռուսական կողմն արդեն իսկ սահմանափակում է հայկական ապրանքների մուտքը իր շուկա՝ տնտեսական լծակները կիրառելով որպես քաղաքական մտրակ:
Պատմությունը ցույց է տալիս, որ Մոսկվայի համար դաշնակիցները սոսկ գործիքներ են սեփական ազդեցությունը պահպանելու համար: Երբ փորձում ես ընտրել զարգացման սեփական ուղին, նրանք անմիջապես հիշեցնում են հին պայմանագրերի ու «ողբերգական վախճանների» մասին: Բայց կարևոր է հիշել՝ ինքնիշխանությունը հենց այն է, երբ երկրի ապագան որոշվում է սեփական ժողովրդի կամքով, այլ ոչ թե հարևան պետության սպառնալից հեռախոսազանգերով կամ բարձրաստիճան պաշտոնյաների սադրիչ ակնարկներով:
Մենք տեսել ենք, թե ինչպես է «ռազմավարական գործընկերը» վերածվում մեկուսացնողի: Այսօր Հայաստանի առջև դրված ընտրությունը՝ Եվրոպական միության և ԵԱՏՄ-ի միջև, վերաբերում է ոչ միայն տնտեսությանը, այլև արժանապատվությանը: Իսկական բարեկամը չի սպառնում հաշվեհարդարով, երբ դու ցանկանում ես ավելի լավ ապագա կերտել քո երկրի համար: