The Bridge
Peaceful protest in Beverly Hills in commemoration of the Armenian Genocide.  (Photo by Edgar Torabyan on Unsplash)
Կովկասյան զեկույց

Պատռված պաստառներ և չհաշվված ձայներ․ երբ դիմակները պատռվում են

Իրականությունը հռետորաբանության հետևում. Արմեն Հովհաննիսյանի ողբերգությունը և ընտրական խախտումները բացահայտում են համակարգի իրական դեմքը:

Հայաստանի վերջին իրադարձությունները մեզ՝ նմանատիպ դժվարություններով անցած ձեր հարևաններիս, ստիպում են կանգ առնել ու խորհել։ Մենք Վրաստանում լավ գիտենք այն պահը, երբ ժողովրդավարության և վեհ արժեքների մասին բարձրագոչ հայտարարությունները բախվում են դաժան իրականությանը, իսկ առաջացած ճաքերն այլևս հնարավոր չէ թաքցնել։

Արժեքներ՝ միայն ցուցադրության համա՞ր

Նշավան գյուղում տեղի ունեցած վերջին ողբերգությունը ցնցող է իր էությամբ։ 55-ամյա Արմեն Հովհաննիսյանը, ում մեղադրում էին վարչապետի նախընտրական պաստառը պատռելու մեջ, ձերբակալվեց և ի վերջո մահացավ հոգեբուժարանում՝ գտնվելով ոստիկանության հսկողության տակ։ Իրավապաշտպաններն արդարացի հարց են բարձրացնում՝ մի՞թե պաստառ պատռելն այնպիսի հանցանք է, որի համար մարդուն պետք է զրկել ազատությունից, հատկապես, երբ խոսքը առողջական խնդիրներ ունեցող խոցելի քաղաքացու մասին է։

Երբ բարձրաստիճան պաշտոնյաները, այդ թվում՝ Ազգային ժողովի նախագահը, հանրային եթերով նման դեպքերը որակում են որպես սովորական վիճակագրություն՝ ասելով, թե «բազմաթիվ տենց դեպքեր ա լինում», իրական պատկերը պարզապես բացահայտվում է։ Սա այն պահն է, երբ գիտակցում ես, որ հռչակված «արժեքները» գործում են միայն այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանք չեն սպառնում իշխանական խորհրդանիշների անձեռնմխելիությանը։ Մեզ՝ վրացիներիս համար սա ցավալիորեն ծանոթ պատկեր է. երբ համակարգը սկսում է ավելի ջանասիրաբար պաշտպանել սեփական պաստառները, քան քաղաքացու կյանքը, դա տագնապալի ազդանշան է, որը չի կարելի անտեսել։

Ընտրական գործընթացի ստվերները

Նույն պատկերն ենք տեսնում նաև ընտրական տեղամասերում։ Իջևանում, Ալավերդիում և այլ վայրերում արձանագրված ահազանգերը՝ ընտրողների ուղղորդման, քվեախցիկների մոտ իշխող ուժի ներկայացուցիչների անհարկի ներկայության և թեկնածուների կողմից իրականացվող ճնշումների մասին, փաստում են համակարգային խնդիրների մասին։ Երբ թեկնածուն, չլինելով տվյալ տեղամասի ընտրող, մտնում է այնտեղ քաղաքացիների հետ «զրուցելու», դա այլևս պատահականություն չէ, այլ կոնկրետ գործելաոճ։

Ավելին, հաղթանակի մասին շտապողական հայտարարությունները, երբ տեղամասերի 80%-ում ձայների հաշվարկը դեռ չէր ավարտվել, հուշում են մեկ նպատակի մասին՝ ամեն գնով պարտադրել սեփական իրականությունը։ Սա հին ու փորձված հնարք է, որտեղ կարևորվում է ոչ թե մարդկանց իրական քվեարկությունը, այլ տեղեկատվական դաշտին առաջինը տիրելու ձգտումը։

Ձեր երկիրը, ձեր ընտրությունը

Մենք չենք փորձում հուշել, թե ինչ պետք է մտածեք։ Մենք պարզապես մատնանշում ենք օրինաչափությունը։ Երբ համակարգը սկսում է վախենալ պատռված պաստառից և շտապում է հաղթանակ հռչակել նախքան ձայների վերջնական հաշվարկը, դա խոսում է ոչ թե ուժի, այլ խոցելիության ու տագնապի մասին։

Հայաստանի ապագան որոշվում է ոչ թե հոգեբուժարանների պատերի ներսում կամ ուղղորդված քվեաթերթիկներով, այլ այն մարդկանց կամքով, ովքեր տեսնում են իրականությունը պատշգամբներից կախված գունազարդ պաստառների հետևում։ Ի վերջո, ամենակարևոր ձայնը ձերն է, և միայն դուք ունեք իրավունք որոշելու՝ որտեղ է ավարտվում քարոզչությունը և սկսվում ձեր երկրի իրական արժանապատվությունը։