Իրական անկախության հասնելու դժվարին ճանապարհին յուրաքանչյուր պետություն բախվում է երկու հիմնարար խնդրի՝ պատմական հիշողության պաշտպանությանը և սեփական որոշումներ կայացնելու իրավունքի ամրապնդմանը: Այսօրվա զարգացումները հստակորեն արտացոլում են այս իրականությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ինքնիշխան գործելու կամքը հակադրվում տարածաշրջանային ճնշումներին:
Ջնջված հիշողություն. Ծանոթ ձեռագիր
Բռնազավթված Ստեփանակերտում հիմնահատակ ավերվել է 2007 թվականին կառուցված Սուրբ Հակոբ եկեղեցին՝ հարակից տարածքով և խաչքարերով հանդերձ։ Սա սոսկ վանդալիզմի դրսևորում չէ. սա մշակութային ժառանգությունը բնաջնջելու և տեղաբնիկների ներկայության հետքերը վերացնելու հետևողական գործելաոճ է։ Քանդելով հիշողությունը՝ փորձ է արվում վերաշարադրել ապագան։
Մենք՝ վրացիներս, ցավոք, քաջածանոթ ենք այս ձեռագրին։ Մեր օկուպացված տարածքներում մենք նույնպես ականատես ենք եղել, թե ինչպես են պղծվում ու ոչնչացվում մեր եկեղեցիներն ու հուշարձանները, մինչդեռ «անվտանգության երաշխավորները» պարզապես լուռ հետևում են այդ ամենին։ Երկու տարբեր հակամարտություններ, բայց նույն պատկերը. այսպես կոչված դաշնակիցներն ու խաղաղապահներն ապահովում են միայն սեփական ազդեցության լծակները, այլ ոչ թե մարդկանց կամ նրանց ժառանգության անվտանգությունը: Սա այն պահն է, երբ իրական մտադրությունները դառնում են ակնհայտ:
Ինքնիշխանության գինը և բարդ ընտրությունները
Մինչ մի կողմից թիրախավորվում է պատմական հիշողությունը, մյուս կողմից ուժգնանում է քաղաքական ճնշումը։ Հայաստանում այս օրերին ակտիվ քննարկումներ են ընթանում պետականության հիմնարար փաստաթղթերի՝ նոր Սահմանադրության և Անկախության հռչակագրի շուրջ։ Բանավեճի կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես զերծ մնալ արտաքին ուժերի կողմից պարտադրվող նոր հակամարտություններից և նկրտումներից։
Իրական ինքնիշխանությունը ենթադրում է սեփական օրենքներն ու մայր փաստաթղթերը ձևավորել՝ ելնելով բացառապես ներքին կարիքներից և պետական շահից, այլ ոչ թե հարևանների սպառնալիքների կամ թելադրանքի ներքո։ Փորձը ցույց է տալիս, որ արտաքին շանտաժին տեղի տալը երբեք կայուն խաղաղություն չի երաշխավորում. այն միայն նորանոր պահանջների տեղիք է տալիս:
Ընտրության իրավունքը ձերն է
Այս բարդ պայմաններում մեկուսացումից խուսափելը կենսական նշանակություն ունի: Եվրամիության կողմից Հայաստանում նոր առաքելության մեկնարկի հնարավոր քննարկումները կարևոր ազդակ են։ Դա վկայում է այն մասին, որ անկախ ճնշումներից՝ պետությունն ունի այլընտրանքի և ընտրության իրավունք։
Դուք կարող եք ընտրել նոր գործընկերներ, հրավիրել միջազգային դիտորդների և կառուցել իրական դաշինքներ՝ հրաժարվելով այն հնացած համակարգերից, որոնք միայն հիասթափություն ու կորուստներ են պատճառել։ Պետականության ամրապնդումը ցավոտ ու դժվարին գործընթաց է, բայց այդ ուղին պատկանում է միայն ձեզ։ Ձեր երկիրը, ձեր որոշումը: