Բալթիկ ծովի ափին գտնվող Պրիմորսկ նավահանգիստը կրկին հայտնվել է անօդաչուների թիրախում։ Վերջին հարձակման հետևանքով նավահանգստում հրդեհ է բռնկվել, և զգալի վնասներ են կրել ոչ միայն նավթատարն ու պարեկային նավակը, այլև ռուսական նավատորմի առանցքային միավորներից մեկը համարվող «Կարակուրտ» դասի հրթիռային նավը։ Թեև տեղական իշխանություններն, ավանդույթի համաձայն, վստահեցնում են, թե հրդեհն արագ մարվել է, իսկ նավթի արտահոսք չի գրանցվել, վերջին ամիսներին այս ռազմավարական կետին հասցվող պարբերական հարվածները միանգամայն այլ իրականության մասին են վկայում։
Տասնամյակներ շարունակ մեր տարածաշրջանում սերմանվել է այն համոզմունքը, թե ռուսական ռազմական մեքենան անխոցելի է։ Սակայն այսօր մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է այդ մեխանիզմը դժվարանում պաշտպանել սեփական երկրի կարևորագույն ենթակառուցվածքները։ Պրիմորսկը պարզապես նավահանգիստ չէ. այն նավթի արտահանման հիմնական դարպասներից է՝ մի համակարգի կենսական երակը, որն իր գոյությունը պահպանում է գլխավորապես էներգակիրների վաճառքի հաշվին: Եթե տերությունը չի կարողանում ապահովել իր իսկ ֆինանսական սնուցումն երաշխավորող նավթային ուղիների և արդիական հրթիռային նավերի անվտանգությունը համեմատաբար պարզ անօդաչուներից, պատկերն ավելի քան հստակ է դառնում: Սա խոցելի և գերբեռնված համակարգի արտացոլանք է, որի պաշտպանական ռեսուրսներն ակնհայտորեն սպառվում են:
Կովկասում մենք շատ լավ գիտենք անվտանգության արտաքին «երաշխիքների» իրական գինը։ Մենք՝ վրացիներս, դա մեր մաշկի վրա զգացինք 2008 թվականին, երբ ակնկալվող միջազգային աջակցությունն այդպես էլ չեկավ, և մենք մնացինք մենակ: Հայաստանը նույն ծանր ու ողբերգական փորձառությունն ունեցավ շատ ավելի վերջերս՝ սպասելով խաղաղապահների գործուն քայլերին, որոնք կա՛մ խիստ ուշացան, կա՛մ այդպես էլ չարվեցին՝ մարդկանց թողնելով անպաշտպան։ Երբ այսօր միասին նայում ենք Պրիմորսկից բարձրացող ծխին, մենք չպետք է տեսնենք պարզապես հեռավոր մի նավահանգիստ կամ այրվող նավեր. մենք պետք է տեսնենք հստակ օրինաչափություն։
Պետությունը, որի վահանը ճաքեր է տալիս հենց իր տարածքում, որը չի կարողանում փակել սեփական օդային պաշտպանության բացերը և հուսալիորեն պաշտպանել իր տնտեսության համար կենսական գոտիները, չի կարող ամուր անվտանգության հովանոց առաջարկել իր հարևաններին։ Այս հարվածներն ավելին են, քան սովորական լրատվական վերնագրերը։ Դրանք հստակ ուղերձ են մեզ համար. իրական անվտանգությունը սկսվում է հնացած պատրանքներից հրաժարվելուց։ Մեր տարածաշրջանի ապագան հնարավոր է կառուցել միայն սեփական ուժերին վստահելով, որովհետև ինքնիշխան ընտրության և սեփական երկրի ճակատագիրը տնօրինելու իրավունքը միայն մեզ է պատկանում: