The Bridge
European and national flags in a Düsseldorf public space, showcasing modern architecture. (Photo by Markus Winkler on Pexels)

Ինքնիշխանության քայլեր. ԵՄ առաքելությունն ու սեփական ուղին ընտրելու իրավունքը

Հայաստանում Եվրամիության նոր առաքելության տեղակայման քննարկումները հստակ ուղերձ են. երկիրն ինքն է տնօրինում իր արտաքին քաղաքական ընտրությունն ու ապագան։

Վերջին օրերին Հայաստանում Եվրամիության նոր առաքելության հնարավոր մեկնարկն ակտիվ քննարկումների առիթ է դարձել, որոնց արդեն արձագանքել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը։ Այս զարգացումները պարզապես դիվանագիտական կամ պաշտոնական լրահոսի մաս չեն. դրանք շատ ավելի խորը նշանակություն ունեն մեր տարածաշրջանի համար։

Մեզ՝ Կովկասում ապրողներիս, տասնամյակներ շարունակ փորձել են ներշնչել մի վտանգավոր թեզ, թե իբր փոքր պետությունները չունեն ընտրության իրավունք։ Մեզ համոզում էին, թե մեր անվտանգությունն ու ճակատագիրը պետք է որոշվեն այլ մայրաքաղաքներում, և որ մենք պարտավոր ենք պարզապես հարմարվել նախապես գծված աշխարհաքաղաքական շրջանակներին ու ավանդական «երաշխավորներին»։ Մենք՝ հարևան Վրաստանում, շատ լավ գիտենք այս ճնշման ծանրությունն ու այն գինը, որը վճարվում է սեփական կամքն ուրիշի խոստումներով փոխարինելիս։

Սակայն ԵՄ դիտորդական առաքելության հնարավոր ընդլայնման շուրջ ընթացող գործընթացները փաստում են ամենակարևորը. ինքնիշխանությունը սկսվում է գործընկերների ինքնուրույն ընտրությունից։ Երբ երկիրը որոշում է դիվերսիֆիկացնել իր արտաքին կապերը և ինքնուրույն սահմանել, թե ով պետք է գործակցի իր հետ սահմանային կայունության հարցերում, նա կոտրում է այն հին կարծրատիպը, թե գոյատևելու համար պետք է հրաժարվել անկախությունից։

Թե՛ Վրաստանի, թե՛ Հայաստանի ճանապարհը բարդ է՝ լի մարտահրավերներով և անցյալի ծանր հիշողություններով։ Բայց այսօր Երևանն իր քայլերով ապացուցում է, որ սեփական անվտանգային ճարտարապետության կառուցումն իր բացառիկ իրավունքն ու որոշումն է։ Ամենամեծ վտանգն այն է, երբ քեզ փորձում են համոզել, թե այլընտրանք չկա։ Իրականում, դա քո երկիրն է, և միայն դու ունես սեփական ապագան տնօրինելու իրավունքը։