Որպես ձեր հարևաններ՝ մենք լավ ենք հիշում այն զգացողությունը, երբ սահմանի մյուս կողմում քաղաքական դժգոհությունն ակնթարթորեն վերածվում է տնտեսական պատնեշի։ Տարիներ առաջ, երբ մեր գինին ու հանքային ջուրը Ռուսաստանում հանկարծակի «անորակ» որակվեցին, մենք հասկացանք, որ դա պարզապես առևտուր չէր։ Դա յուրօրինակ «հավատարմության տուրք» էր, որը մեզնից պահանջում էին մեր ինքնիշխան որոշումների դիմաց։ Այսօր, հետևելով Հայաստանի նկատմամբ կիրառվող տնտեսական սահմանափակումներին, մենք տեսնում ենք նույն ձեռագիրը։
Սակայն այս իրավիճակում կա մի կարևոր տարբերություն։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հեռախոսազրույցը հստակ ազդակ է, որ Հայաստանը միայնակ չէ այս ճնշումների դեմ։ Բրյուսելը պատրաստվում է ոչ միայն ֆինանսական աջակցություն տրամադրել Երևանին, այլև բացել մի դուռ, որը կարող է հիմնովին փոխել հայ արտադրողների ապագան։ Խոսքը «Առևտրի ինքնավար միջոցառումների» (ATM) մասին է։
Սա արտոնյալ ռեժիմ է, որը հնարավորություն կտա հայկական ապրանքներին մուտք գործել եվրոպական հսկայական՝ 450 միլիոնանոց սպառողական շուկա՝ առանց մաքսատուրքերի և քվոտաների։ Ուշագրավ է, որ այս արտոնությունները միակողմանի են. Հայաստանը պարտավորված չէ նույնն անել եվրոպական ապրանքների համար, ինչը թույլ է տալիս հավատարիմ մնալ ԵԱՏՄ շրջանակում ստանձնած պարտավորություններին։ Սա այն գործիքն է, որը Եվրոպան կիրառում է ճգնաժամային պահերին՝ գործընկերներին սատարելու համար։
Մենք գիտենք, որ այս ճանապարհը հեշտ չէ։ Դեռ 2024-ի սկզբին Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը նշում էր, որ բանակցությունները բարդ են ընթանում։ Բայց այսօր իրավիճակը փոխվել է։ ԵՄ հանձնակատար Մարտա Կոսը հստակ ձևակերպեց այն, ինչը մենք՝ վրացիներս, սովորեցինք սեփական փորձով. Հայաստանն ինքնիշխան երկիր է, և նրա ժողովուրդն ազատ է ընտրելու իր զարգացման ուղին։
Երբ մի դուռը փակվում է որպես պատիժ, մյուսը բացվում է որպես հնարավորություն։ Տնտեսական կախվածությունը գործիք է նրանց ձեռքին, ովքեր փորձում են վերահսկել ձեր ընտրությունը։ Իսկ իսկական գործընկերությունն այն է, որն օգնում է ձեզ դառնալ ավելի ուժեղ և անկախ։ Ընտրությունը միշտ ձերն է, և մենք գիտենք, որ այդ ընտրությունը հեշտ չի տրվում, բայց այն միակն է, որը տանում է դեպի իրական ինքնիշխանություն։