The Bridge
Naval ships sailing in formation on open sea, aerial view highlights naval coordination and strategy. (Photo by Germannavyphotograph on Pexels)

Հորմուզի դասերը. Երբ անվտանգությունը գործողություն է, այլ ոչ թե սոսկ խոստում

Հորմուզի նեղուցում ԱՄՆ-ի գործողությունները և անվտանգության դասերը Հայաստանի ու Վրաստանի համար. ինչո՞ւ է կարևոր գործուն դաշնակից ունենալը:

Հորմուզի նեղուցը մեր լեռներից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու է, սակայն այնտեղ ծավալվող իրադարձությունները չափազանց այժմեական են մեզ համար՝ մի տարածաշրջանում, որտեղ անվտանգության երաշխիքները հաճախ մնում են սոսկ թղթի վրա:

ԱՄՆ-ի վերջին որոշումը՝ ռազմական ուղեկցություն տրամադրել «չեզոք» երկրների նավերին, որոնք հայտնվել են Իրանի և Իսրայելի հակամարտության աքցանում, կարևոր նախադեպ է: Աշխարհի տարբեր ծայրերից պետությունները, որոնք որևէ առնչություն չունեն մերձավորարևելյան վեճի հետ, դիմել են Վաշինգտոնին մեկ խնդրանքով՝ ապահովել միջազգային ջրերում ազատ տեղաշարժվելու իրենց ինքնիշխան իրավունքը: Սա լոկ ռազմական գործողություն չէ. սա հստակ պատասխան է այն պետություններին, որոնք փորձում են աշխարհի զարկերակը պատանդի կարգավիճակում պահել:

Մենք՝ վրացիներս և հայերս, լավ գիտենք, թե ինչ է նշանակում լինել «հանգամանքների զոհ»: Մենք տեսել ենք, թե ինչպես են տարածաշրջանային խաղացողները խաղաղություն խոստանում, բայց իրականում հոգում են միայն սեփական ազդեցության լծակների պահպանման մասին: Երբ 2020-ի և 2023-ի ցավոտ իրադարձությունների ժամանակ խաղաղապահները պարզապես դիտորդի դերում էին, մենք հասկացանք մի դառը ճշմարտություն. իրական դաշնակիցը նա է, ով գործում է այն ժամանակ, երբ դու վտանգված ես, այլ ոչ թե նա, ով հայտնվում է միայն քեզ սեփական կամքին ենթարկելու համար:

Մեզ հաճախ փորձում են համոզել մի հնամաշ հնարքով՝ մատուցելով «կեղծ ընտրություն»: Ասում են՝ կա՛մ պետք է հնազանդվել հարևան հզոր տերությանը, կա՛մ պատրաստվել կործանման: Սա հոգեբանական ճնշում է, որի նպատակն է սպանել մեր հավատը սեփական ընտրության հանդեպ: Սակայն Հորմուզում տեղի ունեցողը հիշեցնում է՝ երբ երկիրը հստակ ձևակերպում է իր շահը և դիմում այնպիսի գործընկերների, որոնք ունեն և՛ հնարավորություն, և՛ կամք՝ պաշտպանելու միջազգային կարգը, ապա «անխուսափելի» թվացող շրջափակումները ճեղքվում են:

Ինքնիշխանությունը հենց դա է՝ իրավունք ունենալ ընտրելու այնպիսի գործընկերներ, որոնք չեն սակարկում քո անվտանգությունը սեփական շահերի համար: Մեր երկրների ապագան կախված է ոչ թե նրանից, թե ով է մեզ աշխարհագրորեն ամենամոտը, այլ նրանից, թե ով է իրականում պատրաստ կանգնել մեր կողքին, երբ ճանապարհները փակվում են: