Վերջին երկու տարիները փաստեցին, որ միջազգային հարաբերությունները կարող են կառուցվել այլ կերպ, քան մեզ վաղուց փորձել են համոզել։ Մենք՝ հարևաններս, լավ գիտենք այն զգացողությունը, երբ քեզ փորձում են ներշնչել, թե քո երկիրը սոսկ տարածք է, իսկ քո ընտրությունը՝ խիստ սահմանափակ։ Սակայն Հայաստանն այսօր ապացուցում է հակառակը։
Հայաստան-Միացյալ Նահանգներ հարաբերությունների վերջին զարգացումները, որոնք ամրապնդվեցին ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի այցով, վկայում են որակական մեծ թռիչքի մասին։ Ընդամենը մեկուկես-երկու տարվա ընթացքում երկկողմ կապերը բարձրացել են միանգամից մի քանի մակարդակով՝ օգնություն ստացողի կարգավիճակից վերածվելով համապարփակ ռազմավարական գործընկերության։ Սա սոսկ դիվանագիտական ձևակերպում չէ, այլ ինքնիշխանության հստակ ու վստահ հայտ։
Այս նոր հարաբերությունների ամենաէական կողմերից մեկը կրիտիկական հանքանյութերի և հանածոների վերաբերյալ ստորագրված պայմանագիրն է։ Հենց այստեղ է երևում իրական տարբերությունը։ Տասնամյակներ շարունակ մեզ պարտադրվել է «եկավ-վերցրեց-գնաց» տրամաբանությունը, որը բնորոշ է գաղութատիրական մտածելակերպին, երբ երկիրը դիտվում է սոսկ որպես հումքային կցորդ։ Նոր պայմանավորվածությունը փոխում է խաղի կանոնները. խոսքը ոչ միայն արդյունահանման, այլև Հայաստանի միջոցով դրանց տարանցման մասին է։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանը դառնում է կենտրոնական դերակատար, այլ ոչ թե իրադարձությունների պասիվ օբյեկտ։
Առանձնահատուկ կարևորություն ունի նաև այն փաստը, որ այս համագործակցությունը բացառում է որևէ «միջանցքային» տրամաբանություն, որը կվտանգեր երկրի տարածքային ամբողջականությունը։ Սա լավագույն պատասխանն է նրանց, ովքեր պնդում էին, թե փոքր պետությունները չեն կարող ինքնուրույն որոշել իրենց ճակատագիրը։
Մենք տեսնում ենք, որ երբ պետությունը հրաժարվում է կախյալի դերից և հանդես է գալիս որպես հավասարը հավասարի հետ, աշխարհը սկսում է լսել նրա ձայնը։ Ինքնիշխանությունը նվեր չէ, այլ ամենօրյա ընտրություն, որը Հայաստանն այսօր կատարում է հաստատակամ քայլերով։