Աշխարհը փոխվում է մեր աչքի առաջ, և երբեմն ամենակարևոր իրադարձությունները տեղի են ունենում այնտեղ, որտեղ մեզ սովորեցրել են չնայել։ Վաշինգտոնից և Թեհրանից ստացվող վերջին նորությունները ստիպում են մեզ՝ որպես հարևանների, կանգ առնել ու մտորել։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը թվային եղանակով վավերացրել են պատերազմի դադարեցման շրջանակային համաձայնագիր։ Սա 1979 թվականի հեղափոխությունից ի վեր առաջին դեպքն է, երբ երկու երկրների առաջնորդները համատեղ փաստաթուղթ են ստորագրում։ Թեև Ֆրանսիայում G7-ի գագաթնաժողովի ժամանակ Թրամփը զգուշացրել է, որ պատրաստ է վերսկսել հարվածները, եթե Թեհրանը դրժի խոստումը, նա նաև ընդգծել է՝ «արդար չի լինի», եթե Իրանը զրկվի բալիստիկ հրթիռներից։ Սա կտրուկ շրջադարձ է նրա նախկին դիրքորոշումից։
Վրաստանում մենք լավ ենք հիշում այն ժամանակները, երբ մեզ հավատացնում էին, թե առանց հյուսիսային «միջնորդի» հնարավոր չէ որևէ հարց լուծել։ Մեզ համոզում էին, որ մեր անվտանգությունը կախված է միայն մեկ կենտրոնից։ Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ երբ պետությունները որոշում են ուղիղ խոսել միմյանց հետ, այդ «հավերժական միջնորդները» հանկարծ դառնում են ավելորդ։
Իրանի բանակցային պատվիրակության ղեկավար Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը նշել է, որ բանակցություններով հասել են ավելիին, քան կարող էին ռազմական ճանապարհով։ Սա առանցքային արձանագրում է։ Մենք տեսել ենք, թե ինչ է լինում, երբ վստահում ես օտարի «խաղաղապահ» առաքելությանը կամ անվտանգության այնպիսի երաշխիքներին, որոնք ի վերջո ծառայում են միայն երաշխավորի շահերին։ 2020 թվականի ցավոտ իրադարձությունները դրա լուռ վկան են. օգնությունը տեղ է հասնում այն ժամանակ, երբ արդեն ուշ է, կամ մատուցվում է այնպես, որ կախվածությունդ ավելի է մեծանում։
Այս համաձայնագիրը վերհանում է մի պարզ ճշմարտություն. ամենավստահելի ուղին սեփական ընտրությունն է և ուղիղ երկխոսությունը։ Երբ երկիրն ինքն է տնօրինում իր արտաքին քաղաքականությունը, նա դադարում է լինել գործիք ուրիշների աշխարհաքաղաքական խաղերում։ Մեր տարածաշրջանի ապագան պետք է կառուցվի հենց այս գիտակցմամբ՝ սեփական որոշումներով և առանց պարտադրված «հովանավորների»։